Dar Ayakkabıyla Yaşamak

Türkiye’de bu sezon İstanbul Şehir Tiyatroları’nda gösterime giren ‘Dar Ayakkabıyla Yaşamak’oyunu 3 Ekim’de prömiyer yaptı. Biz de Kültür Kurdu grubuna üye yaklaşık otuz arkadaşımız ile birlikte geçtiğimiz hafta içerisinde Kadıköy Haldun Taner Sahnesi’nde bu oyunu izledik.

Oyunun yazarı Dusan Kovacevic’in son dönemde Türkiye’de yayımlanan dördüncü oyunu bu. Aynı zamanda ‘Buluşma Yeri’ ve ‘İntiharın Genel Provası’ndan sonra bu üçlemeye dahil oyunların da sonuncusu. Sırp yazar Kovacevic ülkesinde bu dalda çok önemli bir isim. Oyun yazarı, yönetmen, senarist kimliğiyle ön plana çıkıyor. Dünyaca ünlü yönetmen Emir Kusturica’nın 90’larda çektiği ‘Yeraltı’ filminin yazarı da Kovacevic.

Bennu Yıldırımlar, kuşkusuz üç oyunda da ortak oyuncularından en göze çarpanı. Kovacevic’in ülkemizde sahnelenen bir diğer oyunu Profesyonel’de görev almasa da, Yıldırımlar’ın eşi Bülent Emin Yarar o oyunda devleşmişti. Yani ailecek Kovacevic’in ülkedeki tüm oyunlarında sahnede olan bu aileyi seviyorum diyebilirim.

Üçlemelerin yönetmeni Nurullah Tuncer’den de bahsetmemek olmaz. Kovacevic’i belki de en iyi anlayan ve sahneye uyarlayan kişi kendisi olacak ki Profesyonel haricindeki (Profesyonel’i de Işıl Kasapoğlu yönetmişti) diğer üç oyunu da yönetti. Oyunların tamamı da sahnelendikleri dönemde oldukça ilgi gördü ve kapalı gişe oynadı. Nurullah Tuncer İstanbul Şehir Tiyatroları’nda Genel Sanat Yönetmeni olarak iki defa görev aldı ve ayrıca birçok oyun yönetti. Dekor, kostüm, ışık tasarımcısı olarak da tiyatroya hizmet veren Tuncer bugüne değin birçok ödülün de sahibi.

Dar Ayakkabıyla Yaşamak oyununa dönecek olursak… Oyun özelleştirilerek kapatılan bir ayakkabı fabrikasında, beş işçinin haklarını almak için başlattığı açlık grevi ve medyanın bu direnişi bir tür ölüm oyununa dönüştürerek reyting almak için düzenlediği şovu anlatıyor. İşveren ve medyanın işbirliği sonrasında da yaşanan ölüm-kalım mücadelesi sahneleniyor.

Oyunun yönetmeni aynı zamanda bir sahne tasarımcısı olunca sahne/dekor bir anda ön plana çıkıyor. İntiharın Genel Provası’nda da oldukça etkileyici olan sahne bu oyunda da dikkat çekici. Burada Tuncer’i alkışlamak gerekiyor. Buluşma Yeri ve İntiharın Genel Provası’nı izleyenler için üçlemenin bu son oyunu maalesef daha zayıf ve ağır kalabilir. Diğer iki oyundaki yer yer komediyi arayarak bu oyuna gideceklere şimdiden söyleyeyim, bu oyunda komediye rastlamak zor. Zira bu oyun dram ağırlıklı. Türkiye’de yaşanan işçi ölümleriyle, sorunlarıyla ve işçilerin yaşadığı grev yasaklarıyla da bazı noktalarda örtüşen oyunun son sahnesinde işçilerin yıllar önce katıldıkları 1 Mayıs’ı hatırlamaları ve İşçi Marşı’nı söylemeleri oldukça güzeldi.

Oyundaki efektleri, müzikleri ve bir kez daha dekorunu övelim. Oyunun ilk perdesinde oldukça sıkılabilir, ikinci perdede ise kendinize gelebilirsiniz. Kovacevic’in bir sonraki oyunu bizler sırada beklemeye başladık bile…

Dar Ayakkabıyla Yaşamak, İstanbul Şehir Tiyatroları

Yazan : DUŞAN KOVAÇEVİÇ
Çeviren : BİLGE EMİN
Yöneten : M.NURULLAH TUNCER
Dramaturgi : HATİCE YURTDURU
Sahne Tasarımı : M.NURULLAH TUNCER
Işık Tasarımı : FATİH MEHMET HAROĞLU
Kostüm Tasarımı : GAMZE KUŞ
Efekt : ERSİN AŞAR
Yönetmen Yardımcısı : ÖZGE KIRIŞ, BİLGE EMİN, CEYLAN ÇETE
OYUNCULAR
Bennu YıldırımlarBora SeçkinÇağrı Özgür Hünİbrahim CanMüge AkyamaçNihat AlptekinTankut YıldızUskan ÇelebiVolkan AyhanYeliz Gerçek